Hamilelik depresyonu, gebelerin %15-20'sini etkiler ama maalesef sıkça 'normal hamilelik üzüntüsü' diye geçilir. Tedavi edilmemiş hamilelik depresyonu postpartum depresyon riskini 7 kat artırır ve bebeğin gelişimini etkiler. Erken tanı + uygun tedavi ile %80+ başarıyla iyileşir.
Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT) ve Kişilerarası Terapi (IPT), hamilelikte birinci basamak tedavidir. Hafif-orta vakalarda 8-12 seansta çok etkili. Bebeğe risk YOK. Sağlık Bakanlığı bazı hastanelerde ücretsiz.
Anne grupları, yakın aile desteği, eş katılımı. 'Yalnız değilim' duygusu çok güçlü ilaçtır. Eş ile çift terapisi de değerlendirilebilir.
Hafif egzersiz (doktor onayı ile yürüyüş, prenatal yoga), uyku düzeni, beslenme (omega-3, B12, folik asit, D vitamini), sosyal medya orucu. Belirtileri %30-40 azaltabilir.
Bazı SSRI'lar (sertralin, sitalopram) gebelikte güvenli profilde kabul edilir. Karar kadın doğum + psikiyatri ortak değerlendirmesiyle. Tedavi edilmemiş depresyonun riski tedavinin riskinden FAZLA. Ani kesim tehlikeli.
İntihar veya kendine/bebeğe zarar düşüncesi varsa: 112 veya en yakın psikiyatri acil. Yatış gerekebilir. Bu zayıflık değil — koruma adımı.
Geçici duygu dalgalanmaları (hormonal) normal. Ancak 2 haftadan uzun süren sürekli üzüntü, ilgi kaybı, umutsuzluk hissi hamilelik depresyonudur. 'Mutlu olmalıyım, hamileyim' düşüncesi suçluluk yaratır — bu duyguyu suçlamadan kabul et ve destek ara.
Bazı SSRI'lar (sertralin, sitalopram) gebelikte güvenli kabul edilir. Paroksetin kalp anomalisi riski nedeniyle önerilmez. Tedavi edilmemiş depresyonun bebeğe riski antidepresan riskinden büyüktür. Karar kadın doğum + psikiyatri ortak değerlendirmesi. Ani kesim tehlikeli.
Hamilelik (antenatal) depresyonu: gebelik döneminde. Postpartum depresyonu: doğum sonrası. Perinatal depresyon: ikisini de kapsayan üst terim. Antenatal depresyonu olan kadınların %50+'sı postpartum depresyonu da yaşar — bu yüzden erken tedavi kritik.
Hafif vakalarda evet: egzersiz, omega-3, sosyal destek, yoga, masaj, akupunktur. Orta-şiddetli vakalarda profesyonel destek şart — 'doğal' beklemek tehlikeli. Tedavisiz hamilelik depresyonu hem anneyi hem bebeği uzun vadeli etkiler.
Bu çok yaygın. 'Hamileyken mutlu olmalısın' baskısı suçluluk artırır. Önerilen: bir psikolog/aile hekimi ile başla, gerekirse aileyi sürece dahil et. Psikiyatri raporu/teşhisi ailelere somut bilgi sağlar. Yalnız çekmek depresyonu büyütür — destek aramak güçtür, zayıflık değil.
