Bebeğinizin doğum tarihini girin; ek gıdaya geçişte hangi dönemde olduğunu ve o dönemde tanıtılabilecek besinleri gösterelim. Takvim, WHO tamamlayıcı beslenme ilkeleri ve T.C. Sağlık Bakanlığı önerilerinden derlenmiştir.
Ek gıdaya WHO ve T.C. Sağlık Bakanlığı önerisiyle 6. ayın dolmasıyla başlanır; ilk 6 ay yalnızca anne sütü verilir. Başlangıç tek bileşenli püreledir (sebze, meyve, tahıl); her yeni besin tek başına tanıtılıp 3 gün beklenir. Bal 12 aydan önce asla verilmez; tuz ve şeker eklenmez.
⚠ WHO ilk 6 ay yalnızca anne sütü (veya hekim önerisiyle formül) önerir; su dahil ek gıda verilmez.
⚠ Ek gıdaya hazırlık belirtileri: destekle oturma, baş kontrolü, yemeğe ilgi, dil itme refleksinin azalması.
Kıvam: Pürüzsüz püre, kaşıkla
⚠ Her yeni besini tek başına tanıtın ve 3 gün bekleyin (3 gün kuralı) — döküntü, kusma, ishal takibi.
⚠ Emzirme aynı sıklıkta devam eder; ek gıda önce 'tadım', öğün değil.
⚠ Tuz ve şeker eklenmez.
Kıvam: Tanecikli ezme, çatalla ezilmiş
⚠ Demir deposu bu dönemde kritik: et, baklagil ve zenginleştirilmiş tahılları önceliklendirin.
⚠ Alerjen tanıtımı (yumurta, balık, yer fıstığı ezmesi gibi) hekiminizin önerisine göre erken ve tek tek yapılabilir; ailede besin alerjisi öyküsü varsa önce hekime danışın.
Kıvam: Küçük yumuşak parçalar, kendi kendine yeme
⚠ Kendi kendine yemeyi destekleyin; dağınıklık öğrenmenin parçası.
⚠ Boğulma riski: bütün üzüm, bütün fındık-fıstık, patlamış mısır, çiğ havuç, sosis dilimi bu yaşta verilmez.
Kıvam: Aile sofrası kıvamı, küçük parçalar
⚠ Günde 3 ana + 2 ara öğün düzenine geçilir; emzirme isteğe bağlı sürebilir (WHO 2 yaşa kadar destekler).
⚠ Çay, kahve, şekerli içecek ve gazlı içecek verilmez; su ve süt esastır.
Ek gıdaya geçiş (tamamlayıcı beslenme), anne sütünün tek başına yetmediği 6. aydan itibaren bebeğin katı gıdalarla tanıştırılması sürecidir. WHO bu süreçte emzirmenin 2 yaşa kadar sürdürülmesini önerir; ek gıda anne sütünün yerine değil, yanına eklenir.
Takvimdeki besin sıralaması bir tanıtım önerisidir, reçete değildir. Bebeğinizde alerji öyküsü, erken doğum, reflü veya büyüme sorunu varsa besin planını pediatristinizle birlikte kişiselleştirin. Alerjik tepki belirtileri (yaygın döküntü, kusma, dudak-göz şişmesi, nefes zorluğu) görülürse besini kesin; nefes zorluğunda 112'yi arayın.
Beslenme yolculuğunun devamı için ek gıda rehberimize, emzirme desteği için emzirme rehberimize, bebeğinizin büyümesini izlemek için persentil aracımıza bakın.
WHO ve T.C. Sağlık Bakanlığı, ilk 6 ay yalnızca anne sütü verilmesini ve ek gıdaya 6. ayın dolmasıyla başlanmasını önerir. Destekle oturma, baş kontrolü ve yemeğe ilgi gibi hazırlık belirtileri de görülmelidir. 6. aydan önce başlama kararı yalnızca pediatrist önerisiyle verilebilir.
Her yeni besin tek başına tanıtılır ve 3 gün boyunca başka yeni besin verilmez. Bu sürede döküntü, kusma, ishal veya huzursuzluk izlenir. Böylece olası bir alerjik tepkinin hangi besinden kaynaklandığı anlaşılır. Belirti görülürse besin kesilir ve pediatriste danışılır.
12 aydan önce: bal (botulizm riski), içecek olarak inek sütü, tuz ve şeker eklenmiş yiyecekler, çay ve kahve. Boğulma riski nedeniyle bütün üzüm, bütün fındık-fıstık, patlamış mısır, çiğ havuç ve sosis dilimleri de bebek ve küçük çocuklara verilmez.
Bir besinin kabul edilmesi 8-10 deneme gerektirebilir; bu normaldir. Zorlamadan, aralıklarla tekrar sunun. Öğünü oyuna veya ekrana bağlamayın. Kilo alımı duraklarsa veya reddetme tüm besinlere yayılırsa pediatristinize başvurun.
Tıbbi sorumluluk reddi: Bu araç bilgilendirme amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar için her zaman bir uzman hekime danışın.
