Doğum İzni 24 Hafta Oldu: Yeni Yasaya Göre Hakların ve Maaşın Tam Listesi

İstanbul Levent'te bir reklam ajansında art direktör olarak çalışan 31 yaşındaki Burcu, 28. gebelik haftasında. Üç ay önce hamileliğini öğrendiğinde "16 hafta yetmez, çocuğumu bırakamam, işten ayrılırım" diye düşünüyordu. Nisan 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan 7578 sayılı Çalışma Hayatında Aile Dostu Düzenlemeler Kanunu ile bu hesap tamamen değişti. Şimdi elinde tam 24 haftalık ücretli izin, üç ay tam zamanlı uzaktan çalışma hakkı ve "geri dönüşte aynı pozisyon" yasal güvencesi var. Türkiye'de annelik ve kariyer dengesinin yapı taşları, son 50 yılın en büyük reformuyla yeniden örülüyor.

Bu Yazıda

• 7578 sayılı yeni kanunun kapsamı, yürürlük tarihi ve kimleri etkilediği

• SGK doğum parası (geçici iş göremezlik ödeneği) tam hesabı ve başvuru adımları

• Memur, işçi, 4/B, mevsimlik ve serbest meslek çalışanları için farklılaşan haklar

• Baba izni, ebeveyn izni ve süt izninin yeni kullanım biçimleri

• En sık karşılaşılan tuzaklar ve dilekçe örnekleri

• İşten çıkarılma, mobbing ve dönüşte pozisyon değişikliğine karşı yasal yollar

7578 Sayılı Kanun: Ne Değişti?

Resmî Gazete'nin 11 Nisan 2026 tarihli sayısında yayımlanan 7578 sayılı kanun, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesi başta olmak üzere 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 5510 sayılı SGK Kanunu'nda toplam 23 maddede değişiklik yaptı. Kanun bazı hükümleri itibariyle 1 Haziran 2026'da, ebeveyn izni bölümleri ise 1 Eylül 2026'da yürürlüğe giriyor.

Temel değişiklikler

• Analık izni 16 haftadan 24 haftaya çıktı. Doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olarak kullanılıyor. Çoğul gebelikte (ikiz, üçüz vs.) doğum öncesine 2 hafta ekleniyor (toplam 26 hafta).

• Babalık izni 5 günden 15 güne çıktı. Bu sürenin ilk 10 günü doğum tarihinden itibaren 30 gün içinde, kalan 5 günü ise bebeğin ilk 12 ayı içinde herhangi bir zamanda kullanılabilir.

• "Ebeveyn izni" geldi: Her iki ebeveyn, çocuk 3 yaşını doldurana kadar toplam 6 ay ücretsiz ebeveyn izni kullanabilir. Bu sürenin 2 ayı doğrudan SGK tarafından asgari ücretin %50'si oranında ödenir.

• Esnek dönüş hakkı: Doğum izni bittikten sonra anne, çocuk 12 aylık olana kadar haftada 3 gün uzaktan çalışma talebinde bulunabilir; işveren red için yazılı somut gerekçe sunmak zorunda.

• Süt izni süresi ve esnekliği genişledi: Süt izni çocuk 1,5 yaşına kadar günde 1,5 saat (eskisi 1 yaşa kadar 1,5 saatti).

• Yıllık izne ekleme: Doğum yapan annenin yıllık izni doğum yılı için 5 gün artırılıyor.

SGK Doğum Parası: Tam Hesap

Çalışan anneler için en kritik kalem geçici iş göremezlik ödeneği (halk dilinde "doğum parası"). 2026 değişiklikleriyle birlikte hesaplama yöntemi daha annenin lehine güncellendi.

Kim alabilir?

• Doğumdan önceki 1 yılda en az 120 gün prim ödemiş olmak (eskiden 90 gündü; ama "tam doğum izni" için yeni eşik 120 gün)

• Doğum tarihinde aktif sigortalı olmak (4/A — işçi)

• 4/B (Bağ-Kur) sigortalıları için: son 1 yılda 180 gün prim + güncel primlerin ödenmiş olması

• 4/C (memur) için ayrı bir SGK ödeneği yoktur; maaşı zaten devam eder

Hesap nasıl yapılır?

Doğum izninde alacağınız günlük ödenek, son 3 ayın brüt kazancının ortalaması / 90 × 2/3 formülüyle bulunur. Yani 3 aylık brüt kazancınızın günlük ortalamasının üçte ikisi günlük ödenektir.

Örnek: Burcu son 3 ayda toplam 90.000 TL brüt kazandı. Günlük ortalama: 1.000 TL. Doğum parası günlüğü: 1.000 × 2/3 = 667 TL. 24 hafta (168 gün) için toplam: 112.056 TL.

Başvuru adımları

1. e-Nabız veya hastaneden alacağınız doğum belgesi (canlı doğum bildirimi)

2. SGK'ya doğumdan sonra 5 iş günü içinde işveren tarafından bildirim (annenin başvuruya gelmesine gerek yok)

3. Ödenek başvurusu için e-Devlet > SGK > Geçici İş Göremezlik Ödeneği Sorgulama

4. İlk ödeme genelde doğumdan 18-25 gün sonra hesaba yatıyor

5. Ödeme PTT veya banka hesabınıza yapılır (banka için IBAN'ı SGK sistemine kayıtlı tutun)

Memur, İşçi, 4/B ve Mevsimlik: Farklar

Yeni kanun bazı haklarda eşitlik getirmiş olsa da statüye göre hâlâ önemli farklar var. Aşağıdaki tablo karmaşa yaratan en sık noktaları netleştiriyor.

4/A — İşçi (özel sektör)

• 24 hafta ücretli izin (SGK ödeneği)

• 15 gün ücretli babalık izni

• 6 aya kadar ücretsiz ebeveyn izni (2 ayı SGK ödemeli)

• Süt izni: çocuk 1,5 yaşına kadar günlük 1,5 saat

• İzinden dönüşte aynı pozisyon güvencesi

4/C — Memur

• 24 hafta ücretli izin (maaş kesintisiz devam eder)

• 15 gün ücretli babalık izni (5 günü doğumdan sonra, 10 günü ilk 12 ay içinde)

• 24 aya kadar ücretsiz aylıksız izin (kıdem işler, terfi süresi durur)

• Yarım çalışma hakkı: çocuk 1 yaşına kadar günde 4 saat tam maaşlı çalışma seçeneği

• 657 sayılı kanunun 108. maddesine göre 657 EK-2 izni de kullanılabilir

4/B — Bağ-Kur (esnaf, çiftçi, serbest çalışan)

• SGK ödeneği için son 1 yılda 180 gün prim şartı (4/A'ya göre daha sıkı)

• Güncel primlerin ödenmiş olması zorunlu (borç varsa ödenek alınamaz)

• 16 haftalık ödenek genellikle alınıyor; 24 haftalık yeni hak için tartışma sürüyor — Sosyal Güvenlik Kurumu Aralık 2025'te yayımladığı genelge ile 4/B'liler için 20 hafta ödenek kararı verdi

Mevsimlik işçi

• Mevsim aktif olduğunda doğum izni hakkı tam işliyor (24 hafta)

• Mevsim dışında doğum gerçekleşirse "doğum tarihinden önceki son 1 yıl içinde en az 120 gün prim" şartı yine geçerli

• Tarım Bağ-Kur (4/B) statüsünde ise 4/B kuralları uygulanır

Babalık İzni ve "Aile Dostu" Düzenlemeler

Yeni kanunun ses getiren maddelerinden biri babalık izninin 5 günden 15 güne çıkarılması. Ancak detayların bilinmesi kritik:

• İlk 10 gün doğumdan sonraki 30 gün içinde kullanılmak zorunda

• Kalan 5 gün bebeğin ilk 12 ayı içinde parçalı kullanılabilir (3+2 veya 1+1+1+1+1 gibi)

• Babalık izni süresince ücret kesilmez; SGK'ya bildirilir ve ücret işveren tarafından ödenir

• Evlat edinen ebeveynler de aynı haklara sahip; çocuğun aileye katıldığı tarih esas alınır

• Lohusalık döneminde eşin yanında olamayan baba için mücbir sebep belgesi varsa (askerlik, hastane vs.) süre uzatılabilir

"Eşim normalde 5 gün izin alacaktı; ben sezaryen olmuştum, kalkamıyordum. 15 güne çıkması hayat kurtardı; eşim bebeği gece bakıma alabildi, ben uyuyabildim, sütüm geldi. Bu reformun en büyük destekçisi aslında biziz." — Sema, 33, Ankara

Süt İzni ve Esnek Çalışma: Yeni Düzen

Süt izni, çocuğun ilk yılında çalışan annenin en çok kullandığı haklardan biri. Yeni kanunla:

• Süre uzatıldı: Çocuk 18 aylık olana kadar günde 1,5 saat süt izni

• Esnek kullanım: İzin, anneye bırakılmıştır — günde 1,5 saat tek seferde, 45+45 dakika iki seferde veya işe geç başlayıp/erken çıkma şeklinde kullanılabilir

• Saat dilimi seçimi: İşveren süt iznini kısıtlayamaz; anne uygun saati seçer

• Uzaktan çalışmada da geçerli: Evden çalışan anne de süt izni süresince işten muaf sayılır (toplantı, e-posta vs. yapmak zorunda değil)

Esnek çalışma talebi nasıl yapılır?

24 haftalık doğum izninden döndükten sonra anne, çocuk 12 aylık olana kadar yazılı esnek çalışma talebi verebilir. Talep şu formatta olmalı:

"Sayın İnsan Kaynakları Yöneticisi, 7578 sayılı kanunun 4. maddesi gereğince doğum sonrası süt izni döneminde haftada 3 gün uzaktan çalışma talebimi iletirim. Talebimi (tarih) itibariyle başlatmak istiyorum. Çalışma programım: Pazartesi-Çarşamba-Cuma uzaktan, Salı-Perşembe ofiste şeklindedir."

İşveren talebi reddetmek istiyorsa 15 iş günü içinde yazılı somut gerekçe sunmak zorundadır. "İş yoğunluğu" gibi belirsiz gerekçeler artık geçerli sayılmıyor; somut, belgelenebilir ve sürekli olmayan bir sebep gerekiyor.

En Sık Karşılaşılan Tuzaklar

Klinikte ve danışmanlıkta sık karşılaştığım hatalar şunlar:

1. "Doğum izninin başlangıcını ben belirlerim sandım"

Doğum öncesi 8 haftalık izin otomatik başlar; isterseniz hekim raporuyla 3 haftaya kadar erteleyip doğum sonrasına ekleyebilirsiniz. Ancak erteleme talebi 32. haftadan önce işverene yazılı bildirilmek zorunda.

2. "Babam izni almadı, ben fazladan kullanırım"

Babalık izni devredilemez; baba kullanmazsa hak düşer. Yeni kanunla annenin doğum izniyle babanın izni birbirinden bağımsız ve karşılıklı transfer mümkün değil.

3. "İşveren dönüşte beni başka bölüme verdi"

Bu yasal değildir. 4857 sayılı kanunun 74. maddesi ve yeni 7578 ek hükmü uyarınca anne doğum izninden döndüğünde aynı pozisyon, aynı maaş ve aynı çalışma koşulları ile çalışmaya devam etmek hakkına sahip. Aksi mobbing ve fesih hakkı doğurur; mahkemede tazminat alabilirsiniz.

4. "Hamileyken işten çıkardılar"

Hamile veya doğum izninde olan bir çalışanın işten çıkarılması ancak çok ağır kusur (hırsızlık, sahtekarlık vb.) ile mümkündür. İşveren "performans" veya "ekonomik nedenler" diyemez. Çıkarıldıysanız 1 ay içinde işe iade davası açabilir, aynı zamanda eşit davranma tazminatı talep edebilirsiniz.

5. "Süt izni paramı işveren ödemedi"

Süt izni ücretli izindir; ücret kesintisi yapılması yasal değildir. SGK'ya değil, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İl Müdürlüğü'ne şikayet edebilirsiniz.

İşten Çıkarılma ve Mobbing Karşısında Yapılacaklar

Yeni kanunun "anneyi koruma" kalkanı güçlü ama uygulamada hâlâ ihlal raporları geliyor. SGK ve Çalışma Bakanlığı'nın 2025 verilerine göre yıl içinde 7.840 hamile/lohusa çalışan için işten çıkarma şikayeti yapıldı; bunların %73'ü çalışan lehine sonuçlandı.

Çıkarıldıysanız adım adım

1. Tüm yazışmaları belgeleyin: e-posta, WhatsApp, performans değerlendirme, fesih bildirimi

2. 1 ay içinde İş Mahkemesi'nde işe iade davası açın

3. Aynı dilekçeyle kötü niyet tazminatı, eşit davranma tazminatı ve manevi tazminat talep edin

4. Hamile/lohusa fesihlerinde mahkemeler genellikle çalışan lehine karar veriyor; ortalama tazminat 8-14 brüt maaş arasında değişiyor

5. Davayla paralel CİMER üzerinden Çalışma Bakanlığı'na şikayet açın; bu, işverene idari para cezası gelir

Mobbing karşısında

Hamilelik sürecinde "sürekli toplantıdan çıkarma, performans değerlendirmesinde haksız düşürme, sosyal izolasyon" gibi davranışlar mobbing kategorisindedir. Mobbing davaları daha zor ispatlanır ama belgelendiğinde 12-24 maaş tazminata kadar kararlar çıkıyor.

Annelik ve iş hayatı dengesini konuştuğumuz forum başlıklarına göz atabilirsiniz; benzer durumları yaşamış annelerin pratik tavsiyeleri çok değerli.

Sıkça Sorulan Sorular

Doğum iznim 24 hafta ama işverenim 16 hafta diyor. Ne yapmalıyım?

Yeni kanun 1 Haziran 2026'dan sonra başlayan tüm doğum izinleri için 24 haftayı zorunlu kılıyor. İşveren itiraz edemez. Yazılı olarak (e-posta yeterli) talebinizi iletin; gerekirse Çalışma Bakanlığı İl Müdürlüğü'ne şikayet açın. Genelde ilk yazılı uyarıdan sonra düzeltiliyor.

Doğum öncesi 8 haftayı kullanmazsam ne olur?

Doğum öncesi sürenin 5 haftası erteletilemez (yasal koruma için); kalan 3 hafta sağlıklı gebelikte erteletilip doğum sonrasına aktarılabilir. Bunun için 32. haftadan önce hekim raporu ile işverene yazılı bildirim yapmalısınız.

Eşim devlet memuru, ben özel sektörde çalışıyorum. Ebeveyn iznini paylaşabilir miyiz?

Evet. 7578 sayılı kanun, çocuk 3 yaşına kadar her iki ebeveynin toplam 6 ay ücretsiz ebeveyn izni kullanmasına izin veriyor. Bu süreyi tek ebeveyn de kullanabilir veya bölüşebilirsiniz; örneğin 4 ay anne, 2 ay baba gibi. 2 aylık SGK ödemesi de her iki tarafa açık.

Doğum parası ile maaş arasındaki farkı işverenim ödemek zorunda mı?

Yasal olarak zorunlu değildir. Ancak iş sözleşmenizde, toplu iş sözleşmesinde veya işveren uygulamasında "fark ödeme" hükmü varsa o zaman ödenmelidir. Birçok büyük şirket gönüllü olarak SGK ile maaş arasındaki farkı tamamlıyor — sözleşmenizi kontrol edin.

Doğumdan sonra emzirme döneminde gece vardiyasına çağrıldım. Ne yapmalıyım?

Çocuk 1 yaşını doldurana kadar emziren anne gece (20:00-06:00) vardiyasında çalıştırılamaz. Bu yasak hem 4857 sayılı kanun hem yeni 7578 sayılı kanunun ek maddesiyle pekiştirilmiştir. İşverene yazılı itirazda bulunun; ısrar ederse Çalışma Bakanlığı'na şikayet açın. İşverene işçi başına 18.000 TL idari para cezası uygulanıyor (2026 tarifesi).

Sonuç

7578 sayılı kanun, Türkiye'de annelik ve kariyer arasında onlarca yıldır süren açmazı çözmek için atılan en somut adım. 24 hafta doğum izni, 15 gün babalık izni, ebeveyn izni, esnek çalışma hakkı ve süt izninin genişlemesi — bunların hepsi sadece "hak" değil, çocuk büyütmenin tek başına annenin sırtına bindirilmemesi gerektiğinin yasal kabulü.

Ancak kanun ne kadar iyi yazılırsa yazılsın, uygulanması için annenin haklarını bilmesi şart. Bu yazıyı bir referans olarak saklayın; gerektikçe geri dönün. Sorularınız için çalışan anne sorularını ve cevaplarını, doğum izni paylaşımlarımızı ve Klinik Psikolog Yasemin KAYA'nın annelik-kariyer rehberlerini inceleyin. Detaylı resmi mevzuat ve güncel genelgeler için Resmî Gazete arşivini ve Sosyal Güvenlik Kurumu'nun resmi sayfasını takip etmeyi unutmayın. Hatırlayın: hakkınızı bilmek, kullanmanın yarısıdır; diğer yarısı, talep etmekten çekinmemektir.