Tek cümleyle: Genellikle Coxsackie virüsü kaynaklı, ellerde-ayaklarda döküntü ve ağız içinde ağrılı aftlar ile seyreden viral çocuk hastalığı.
🔍 Belirtiler
Önce hafif ateş ve iştahsızlık. 1-2 gün sonra ağız içinde (dil, yanak, damak) ağrılı küçük yaralar (aft). Aynı anda el ayası, ayak tabanı, parmak araları ve bazen kalçada kırmızı tabanlı, ortası berrak sıvı dolu döküntüler. Salyada artış, yutkunma zorluğu.
🦠 Nedenleri
Coxsackie A16 ve Enterovirus 71 başta olmak üzere çeşitli enterovirüsler. Bulaş yolları: tükürük, burun akıntısı, kabarcık sıvısı, dışkı (el yıkamanın bu yüzden çok önemli).
💊 Tedavi
Spesifik tedavi yoktur, kendiliğinden 7-10 günde iyileşir. Ağız ağrısı için soğuk sıvı, dondurma, jöle. Ağrı kesici (parasetamol, ibuprofen). Su kaybını önlemek için sık sıvı sun.
🚨 Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Yeterli sıvı alamıyorsa (dehidratasyon — kuru ağız, az idrar, halsizlik), 39°C+ ateş, baş ağrısı/ense sertliği (menenjit şüphesi), tüm vücutta yaygın döküntü.
🛡 Korunma Yolları
Sık el yıkama (sabunla, 20 saniye), yüzeylerin dezenfeksiyonu, hasta çocukların kreşten 7-10 gün uzak tutulması.